Theorie van de bio-energie, de levenskracht
Sensaties, gevoelens, gedachten, handelingen zijn alle manifestaties van
levenskracht en als zodanig met elkaar verbonden. Als deze levenskracht vrij
kan stromen, geeft ze vitaliteit, gevoel van realiteit en welbevinden.
Biodynamische psychologie bestudeert de manier waarop deze levenskracht
gestagneerd kan zijn en gebruikt verschillende methoden om deze te bevrijden.
Primaire en secundaire persoonlijkheid
In de biodynamische psychologie wordt onderscheid gemaakt tussen de
primaire en de secundaire persoonlijkheid. De primaire persoonlijkheid is
onze onbevangen levenslust, spontaniteit, openheid om te ontmoeten. De
primaire persoonlijkheid heeft basiszekerheid, stabiliteit, en de moed om
eigen kwetsbaarheid en pijn te voelen. Ze heeft veerkracht en kan met
tegenslagen omgaan.
Wanneer van kinds af aan de wereld te veel druk op ons uitoefent, en ons
niet accepteert zoals we zijn, ontwikkelen we noodzakelijkerwijs onze
secundaire persoonlijkheid. Een groot deel hiervan is inherent aan de
normale menselijke ontwikkeling. De secundaire persoonlijkheid werd vanuit
onze kindertijd niet alleen gevormd door strategieën om ons te beschermen
tegen eisen van de buitenwereld, maar zorgde er ook voor dat we innerlijke
impulsen onderdrukten die zich anders tegen ons zouden kunnen keren. We
ontwikkelden noodzakelijke overlevingsstrategieën waardoor de dynamiek van
onze levensenergie geblokkeerd wordt. Dit vindt zijn neerslag in ons
denken, in ons voelen, in ons handelen en in ons gevoel voor zingeving. De
innerlijke drang van de onderdrukte impulsen om naar boven te komen, zien
we als het lichamelijk aspect van het verlangen om dichter bij de primaire
persoonlijkheid te komen, en ons in onze eigenheid te ontplooien.
Horizontale en verticale stroom
We streven naar een evenwicht tussen de verticale stroom van het ID van
Freud, de opkomende impulsen van pure emotie, en de horizontale stroom
waarmee het EGO de energie reguleert en er handen en voeten aan geeft.
Harmonie tussen deze krachten geeft ik-sterkte. Als we de energie van de
emotionele krachten kunnen verwerken en vorm geven, is het ID niet op
voorhand destructief, zoals Freud aanneemt, maar maakt het ons leven intens
en rijk.
Psychoperistaltiek
Stagnatie in de energiehuishouding veroorzaakt psychische, emotionele en
fysieke druk. De psychoperistaltiek geeft toegang tot het hele organisme
van de mens en maakt het mogelijk deze druk te verminderen en uiteindelijk
op te lossen. Als de fysieke druk, met name de vloeistofdruk, afneemt,
neemt ook de stagnatie op psychisch en emotioneel niveau af. Daardoor
ontstaat er ruimte voor bevrijdende en vernieuwende gevoelens en inzichten.
Er komt een beter evenwicht tussen het centrale en autonome zenuwstelsel.
De peristaltische geluiden van de darmen geven een indicatie omtrent het
innerlijk leven van de mens. Peristaltiek is de echo van de psyche.
Emoties, lichamelijke sensaties, beelden, woorden en gedachten geven een
overeenkomstige psychoperistaltische reaktie. Dit maakt de taal van het
onbewuste hoorbaar. Als het ID mag spreken, worden we in staat gesteld de
organische behoeften van de cliënt te volgen, zoals behoefte aan aanraking,
verbale uitdrukking, verbeelding, regressie of transpersoonlijke ervaring.
Drie niveaus
Er zijn drie niveaus te onderscheiden waarop de levensenergie stagneert en
vrijgemaakt kan worden.
Het psychische niveau: onze cognitieve en emotionele
ervaringen, zoals herinneringen, gevoelens, waarnemingen en inzichten.
Kortom, alles wat met de functies van de hersenen te maken heeft.
Het musculaire
niveau: de motorische handelingen van het willekeurige spierstelsel.
Het
vegetatieve niveau: de basis levensfuncties zoals spijsvertering,
ademhaling, vochtcirculatie.
De therapeut neemt het niveau dat het
meest toegankelijk is als aanzet voor de therapie. Van daaruit zoekt zijhij
samen met de cliënt een nieuwe balans van de niveaus zodat ze alle drie in
dienst van elkaar komen te staan en er meer ruimte ontstaat voor de
primaire persoonlijkheid.
Emotionele cyclus, de op en neerwaartse fase
Als iemand je kwaad maakt voel je de woede in je opstijgen. Je stelt je
voor hoe je iemand terug wilt pakken. Intussen bal je
misschien je vuisten en klem je je kaken op elkaar musculair. Je houdt je
adem in en wordt rood. Biodynamische psychologie ziet dit
geheel als een opwaartse fase in een energetische cyclus. Als het
emotionele voorval weer voorbij is ebt het gevoel van kwaadheid weg,
beginnen onze spieren zich te ontspannen en worden onze adem en hartslag
weer normaal. Dit noemen we de emotionele vasomotorische cyclus. Stress
hoort bij het leven. Als de extreme stresssituatie voorbij is, moeten we op
alle niveaus weer tot rust kunnen komen. Anders blijven we met resten aan
spanning zitten. Dat gebeurt als conflicten, schuldgevoelens of angsten
niet verwerkt zijn, zodat we blijven tobben, en ons lichaam niet echt tot
rust komt. Met behulp van biodynamische vegetotherapie kan de cyclus
afgemaakt worden door de gestagneerde energie tot expressie te brengen.
Biodynamische massagetherapie kan de psychoperistaltiek activeren en op
deze wijze de cyclus afmaken.
Transpersoonlijke dimensies
Als de levensenergie in harmonie voluit kan stromen geeft dat een gevoel
van welbehagen en kan men in contact komen met oceanische gevoelens, met
kosmische dimensies en spirituele ervaringen. De bioenergie wordt op die
manier getransformeerd en ervaren als universele levenskracht.
Methoden
Biodynamische therapie werkt met verschillende lichaamsgerichte methoden,
oorspronkelijk ontwikkeld door Gerda Boyesen, die hun wortels hebben in het
werk van Freud, Reich en Jung.
Massagemethoden
Biodynamische therapie werkt o.a. met verschillende vormen van massage op
verschillende lagen: botten, botvlies, spieren, spiermembranen, bindweefsel,
huid en aura. Gestagneerde energie wordt door aanraking vrijgemaakt en weer
tot stromen gebracht; stresspatronen en spanningen worden verwerkt. De
peristaltiek is de hoorbare gids voor de verschillende intenties van de
massages, zoals steunend, bevestigend, vitaliserend, mobiliserend. Deze
vegetatieve verwerking vereist een sfeer van veiligheid, rust en vertrouwen.
Biodynamische vegetotherapie
Deze methode geeft de cliënt de mogelijkheid om in kontakt te komen met de
teruggehouden impulsen en ze tot uitdrukking te brengen in bewegingen,
gevoelens, geluiden, herinneringen, beelden. Inzichten kunnen opkomen. Ze is
erop gericht om wat onafgemaakt en teruggehouden is, te bevrijden en toe te
eigenen voor gebruik in het alledaagse leven. Dit kan leiden tot een gevoel
van een nieuw, gezonder zelfbewustzijn.
Organische psychotherapie
In de gesprekken tijdens de therapie zoeken we de verbinding met ons
lichaam, zodat de inhoud lichamelijk gevoeld kan worden. De ervaringen
kunnen zo op een bewuster niveau begrepen en verwerkt worden; de cliënt
krijgt ruimte om nieuwe mogelijkheden te onderzoeken. Alle methoden zijn
gebaseerd op een diep respekt voor de wijsheid van het lichaam zowel in zijn
verdedigingsmechanismen als in zijn vermogen tot zelfregulatie en
zelfgenezing: een dieper ervaren van deze mogelijkheden geeft een opening
naar zingeving en spiritualiteit.
|